Su Yönetimi ve Mevzuat
2026 Yağmur Suyu Deposu Zorunluluğu: Kimleri Kapsıyor, Kimler Muaf?
2026’da yağmur suyu deposu hangi binalarda zorunlu, kimler muaf? Parsel ve çatı alanı eşikleri, ruhsat istisnaları ve yağmur suyu hasadı için depo hesabı.
Yağmur suyu hasadı her bina için otomatik olarak zorunlu değildir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 57/A kapsamında, hesaplanan depo ihtiyacı 7 m³’ü aşıyorsa parsel alanının 2.000 m²’den büyük olması veya parseldeki toplam çatı izdüşümünün 1.000 m²’yi aşması esas alınır. Kamu yapılarında da 7 m³’ten büyük depo ihtiyacı aranır. Ruhsat dosyasına uygulanacak geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilir.
Bu rehber; Bakanlığın içilemez su sistemleri kılavuzundaki kapsam ve hesap esaslarını, proje öncesinde kontrol edilebilecek başlıklara ayırır. Doğru sıra: kapsamı belirlemek, depolama hacmini hesaplamak, ardından depo ve tesisat çözümünü seçmektir.
Yağmur suyu toplama sistemi hangi binalarda zorunlu?
Kapsam, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 57/A maddesinin beşinci fıkrasında tanımlanır. Parsel ve çatı koşulları alternatiftir; ikisinin birlikte aşılması gerekmez. Her iki durumda da hesaplanan depo ihtiyacının 7 m³’ten fazla olması gerekir.
| Yapı veya parsel durumu | Hesaplanan depo ihtiyacı | Kapsam değerlendirmesi |
|---|---|---|
| Parsel alanı 2.000 m²’den büyük | 7 m³’ten fazla | Alan ve hacim koşulları sağlanır. |
| Parseldeki toplam çatı izdüşümü 1.000 m²’den büyük | 7 m³’ten fazla | Parsel daha küçük olsa da çatı koşulu üzerinden kapsama girilebilir. |
| Kamu yapısı | 7 m³’ten fazla | Bu bentte ayrıca parsel veya çatı alanı eşiği belirtilmez. |
Kaynak: Bakanlık kılavuzu, basılı sayfa 2. Tabloda kapsam koşulları özetlenmiştir; ruhsat ve geçiş istisnaları değerlendirilmeden kesin yükümlülük kararı verilemez.
2.000 m², 1.000 m² ve 7 m³ sınırları nasıl okunmalı?
Yönetmelikteki ‘büyük’ ve ‘üzerinde’ ifadeleri önemlidir. Eşiğe tam eşit olmak, o koşulu aşmak değildir. Çatı izdüşümü de bütün katların inşaat alanı toplamı değil, çatının yatay düzlemde kapladığı toplama alanıdır.
| Varsayımsal durum | Ön değerlendirme |
|---|---|
| 1.800 m² parsel, 1.200 m² çatı, 12 m³ depo ihtiyacı | Parsel küçük olsa da çatı ve hacim eşikleri aşılır. |
| 2.500 m² parsel, 900 m² çatı, 8 m³ depo ihtiyacı | Çatı küçük olsa da parsel ve hacim eşikleri aşılır. |
| 1.800 m² parsel, tam 1.000 m² çatı, 12 m³ ihtiyaç; kamu yapısı değil | Bu iki alan eşiği aşılmadığı için belirtilen bent tek başına zorunluluk doğurmaz. |
| 2.500 m² parsel, tam 7 m³ hesaplanan ihtiyaç | 7 m³’ün üzerinde olma koşulu sağlanmaz; ihtiyacın doğru hesaplandığı kontrol edilmelidir. |
Örnekler ruhsat geçiş hükümleri, yerel düzenlemeler ve başka mevzuat yükümlülükleri hakkında muafiyet belgesi değildir. Hesap sonucunu eşiğin altına yuvarlayarak değerlendirmeyin.
Mevcut binalar ve eski ruhsatlı projeler muaf mı?
Bütün mevcut apartmanlara sonradan yağmur suyu deposu kurma zorunluluğu getirildiği sonucu çıkarılamaz. Geçici 3. maddenin altıncı fıkrasında; ilgili hükmün yürürlüğünden önceki ruhsat başvuruları, 6306 sayılı Kanun kapsamındaki noter onaylı inşaat sözleşmeleri ve kamu yapım işi süreçleri için istisnalar bulunur.
Parselde önceden ruhsat alınmış bir yapının bulunması, parselde sonradan yapılacak diğer yapıları etkileyebilir. Önceden ruhsatlandırılmış bir yapının esaslı tadilat ve diğer ruhsat işlemleri de ayrı değerlendirilir. Bu nedenle yalnız binanın yaşını veya tapu tarihini sormak yeterli değildir.
Tarih ayrımı: 11 Mart 2025 tarihli Bakanlık duyurusu 1 Ocak 2026’yı işaret eder. Ancak haberlerdeki tarih, ruhsat dosyası için tek başına başlangıç tarihi veya muafiyet ölçütü olarak kullanılmamalıdır. Su sistemlerini düzenleyen 57/A(5), yeşil sertifikaya ilişkin 57/A(6), değişikliğin yürürlük maddesi ve geçici 3 hükümleri birlikte okunmalıdır. ‘2026 öncesi bütün projeler muaftır’ şeklinde toplu karar vermeyin.
Kontrol için 11 Mart 2025 tarihli değişiklik metni ve belediyenin yayımladığı PAİY karşılaştırmalı metnindeki geçici 3 hükümleri incelenebilir. Projenizin tabi olduğu güncel metni ve tarihi ruhsat vermeye yetkili idareyle teyit edin.
- Yapı ruhsatı başvurusu ve mevcut ruhsatların tarihleri
- Parselde daha önce ruhsatlandırılmış yapı bulunup bulunmadığı
- Varsa 6306 kapsamındaki noter onaylı inşaat sözleşmesi
- Kamu yapım işlerinde ihale kararı veya ihale tarihi
- Yeni yapı, esaslı tadilat veya diğer ruhsat işlemi ayrımı
Yağmur suyu hasadı nedir, su nerede kullanılır?
Yağmur suyu hasadı, yağışın toplanıp depolanarak yeniden kullanıma ayrılmasıdır. Burada ele alınan bina sistemlerinde su çatı yüzeyinden elde edilir; parsel bahçesinin sulanması veya tuvalet rezervuarlarında kullanım için planlanır. Yağmur suyu ve gri su sistemlerinin ayrı projelendirilmesi esastır.
Bakanlığın kullanım ve tesisat esaslarına göre depo, tek başına bir satın alma kalemi değildir: toplama yüzeyi, ön ayırma/filtreleme, depolama, pompa ve dağıtım, taşma ve tahliye bağlantıları birlikte değerlendirilir. Projenin gerektirdiği su kalitesi ve ekipman, kullanım amacına göre belirlenir.
Yağmur suyu deposu hacmi nasıl hesaplanır?
Depolama hacmi, hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyunun en az %6’sını karşılayacak şekilde belirlenir. Hesapta ilin yıllık yağış ortalaması, çatının yüzey tipi ve izdüşüm alanı kullanılır; TS EN 16941-1 standardının Ek-A bölümündeki uygun yöntem esas alınır.
Aşağıdaki ilişki, Bakanlık kılavuzundaki yıllık toplama hesabının m³ birimiyle ifadesidir. Katsayılar her çatıda aynı değildir; yüzey akma katsayısı ve hidrolik arıtma verimi teknik dayanaklarıyla seçilmelidir. Standardın tam metninin yerine geçen bir uygunluk hesabı değildir.
Çatı alanı (m²) × Yağış (mm/yıl) × Akış katsayısı × Hidrolik arıtma verimi ÷ 1.000m² × mm hesabı litre verir; m³’e çevirmek için 1.000’e bölünür. %6 koşuluna göre asgari depolama = yıllık toplanabilir hacim × 0,06. İşletme ihtiyaçları ve kullanılabilir hacim ayrıca değerlendirilir.
Örnek hesap: 1.500 m² çatı için kaç m³ depo gerekir?
Aşağıdaki değerler yöntemi açıklamak için seçilmiş varsayımsal kabullerdir. Belirli bir ilin güncel yağış verisi veya tamamlanmış bir Kuark projesi değildir. Başka bir çatının kapasite seçiminde doğrudan kullanılamaz.
| Girdi / sonuç | Değer |
|---|---|
| Parsel alanı | 2.500 m² |
| Toplam çatı izdüşümü | 1.500 m² |
| Yıllık yağış | 600 mm |
| Yüzey akma katsayısı | 0,80 |
| Hidrolik arıtma verimi | 0,90 |
| Yıllık toplama potansiyeli | 648 m³/yıl |
| %6 koşuluna göre asgari depolama | 38,88 m³ |
Hacim = 1.500 × 600 × 0,80 × 0,90 ÷ 1.000 = 648 m³/yıl; asgari depolama = 648 × 0,06 = 38,88 m³.
- Yağış verisinin ait olduğu yeri ve dönemi kaydedin.
- Çatı alanını tüm katların toplam alanıyla karıştırmayın.
- Katsayıları gerekçesiz sabit kabul etmeyin.
- Nominal ve kullanılabilir depo hacmini ayrı kontrol edin.
- Hesap raporunu seçilen tankın teknik föyüyle birlikte değerlendirin.
Yıllık toplama potansiyeli garanti tasarruf değildir
Örnekteki 648 m³/yıl, aynı miktarda şebeke suyu tasarrufu sağlanacağı anlamına gelmez. Yağışın mevsimlere dağılımı, tüketimin zamanı, tankın doluluğu ve taşma kayıpları fiilen kullanılabilen miktarı etkiler. Depo seçiminde suyun ne zaman geldiği ve ne zaman tüketildiği birlikte değerlendirilmelidir.
Uzun kurak dönemler, kesintiler ve alternatif su kaynaklarıyla birlikte depolama planlamak için Türkiye’de kuraklık riski ve su depolama rehberini inceleyebilirsiniz. Depo su üretmez; mevcut kaynağın zaman içinde kullanılmasını dengeler. Proje verisi olmadan sabit tasarruf oranı veya yatırımın geri dönüş süresi taahhüt edilmemelidir.
Gri su sistemi hangi binalarda zorunlu?
Gri su için yağmur suyundan farklı eşikler kullanılır. 57/A(5) kapsamında aşağıdaki yapı grupları sayılır. Sağlık ve eğitim yapılarındaki gri su istisnası, yağmur suyu için otomatik muafiyet oluşturmaz.
| Yapı türü | Eşik |
|---|---|
| Konaklama amaçlı bina | 200’den fazla yatak |
| Alışveriş merkezi | 10.000 m²’den büyük yapı inşaat alanı |
| Kamu binası | 30.000 m²’den büyük yapı inşaat alanı |
| Sağlık ve eğitim yapıları | Bu hüküm kapsamında gri su sistemi zorunlu değil |
Kaynak: 57/A(5) ve Bakanlık gri su kılavuzu. Geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilir.
- Bu düzenleme kapsamında duş, küvet ve el-yüz yıkama lavabolarından gelen hafif gri su toplanır; mutfak ve çamaşır yıkama suları dahil edilmez.
- Geri kazanılan gri su yalnız tuvalet rezervuarlarında/sifonlarında kullanılır.
- Depolama, bağlı rezervuarların günlük su ihtiyacının en az yarısını karşılayacak şekilde TS EN 16941-2’ye göre hesaplanır.
- Gri su tankının tahliyesi yağmur suyu şebekesine veya yağmur suyu tankına bağlanmaz; atık su şebekesine bağlanır.
Yağmur suyu deposu nereye yerleştirilir?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 57(7)(a), bina içi ve koşullu bahçe yerleşimlerini tanımlar. Belediyenin yayımladığı PAİY metninde ön bahçede zemin altına yerleştirilen tank için yol cephesine en az 2 metre mesafe korunması belirtilir. Diğer yerleşimlerde de çekme mesafeleri, imar planı ve ilgili proje koşulları kontrol edilmelidir.
Yeraltına yerleşim izni, her tankın doğrudan gömülebileceği anlamına gelmez. Toprak yükü, yeraltı suyu ve yapısal dayanım değerlendirilmeden zemin üstü kullanım için üretilmiş tank gömülmemelidir. Üreticinin kullanım şartları ve gerekiyorsa koruyucu yapı ayrıca doğrulanmalıdır.
Tankın sığması tek başına yeterli değildir. Taşıma güzergâhı, montaj erişimi, bakım ve temizlik boşlukları, bağlantı noktaları, kaide ve taşıyıcı altyapı çizim üzerinde birlikte gösterilmelidir.
Yağmur suyu için modüler depo nasıl seçilir?
Dar girişlerden taşınması gereken ekipmanlarda, panelleri sahada birleştirilen modüler su deposu seçenekleri değerlendirilebilir. Kuark Mühendislik’in paslanmaz çelik, galvaniz, GRP ve kaplamalı depo seçenekleri arasındaki karar, yalnız malzeme adına değil suyun özelliklerine, kapasiteye ve kurulum koşullarına dayanmalıdır.
Sistem basınçlandırma ihtiyacı için pompa ve hidrofor seçimi de depo hacminden ayrı ele alınır. Tank büyüklüğü tek başına pompa debisini veya basma yüksekliğini belirlemez.
- Hacim ve uygunluk: gereken depolama, teklif edilen kullanılabilir hacim, suyla temas eden malzemeler ve üretici şartları.
- Yerleşim ve montaj: tank ölçüleri, taşıma erişimi, bakım boşlukları, kaide ve taşıyıcı altyapının sorumluluğu.
- Teslim kapsamı: bağlantılar, taşma, tahliye, filtre, pompa, seviye kontrolü, nakliye, montaj ve devreye alma kalemleri.
Yağmur suyu toplama sistemi fiyatını ne belirler?
Depo bedeli ile bütün sistemin bedeli aynı değildir. Hacim, malzeme, bağlantılar, nakliye ve montaj koşulları tank teklifini; filtreleme, pompa, kontrol, dağıtım ve devreye alma ise toplam sistem kapsamını etkiler. Proje verisi olmadan güvenilir bir sabit fiyat vermek mümkün değildir.
Teklifleri aynı kapsamda karşılaştırmak için modüler su deposu fiyatlarını etkileyen kalemleri inceleyebilirsiniz. ‘40 tonluk depo’ talebi yerine hesap raporu, kurulum ölçüleri ve teslim kapsamı paylaşılmalıdır. Tank, tank ve montaj, ekipman dahil tüm sistem teklifleri birbirinin eşdeğeri değildir.
- Projenin konumu, yapı türü ve ruhsat süreci
- Parsel alanı ve toplam çatı izdüşüm alanı
- Yağış verisi, katsayılar ve varsa hazırlanmış hesap raporu
- Kullanım noktaları ve tüketim ihtiyacı
- Kurulum alanı ölçüleri, taşıma yolu ve yerleşim çizimi
- İstenen malzeme, kullanılabilir hacim ve teslim kalemleri
Kaynaklar ve yöntem
Kapsam ve hesap açıklamaları Bakanlığın 2025 kılavuzu ile yayımlanmış mevzuat metinlerine dayanır. Belediye belgesi ulusal PAİY hükümlerinin karşılaştırılması için kullanılmıştır; yerel İzmir kuralları ülke geneline uygulanmamıştır. Standartların tam metni yerine geçen bir teknik uygunluk incelemesi değildir. Bu yazı genel bilgilendirmedir; güncel değişiklikler, uygulanacak tarih, ruhsat dosyası ve nihai teknik çözüm yetkili idare ve proje müellifiyle doğrulanmalıdır.
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği: 57(7)(a), 57/A(5) ve geçici 3Mevzuat Bilgi Sistemi
- 11 Mart 2025 tarihli, 32838 sayılı değişiklik yönetmeliğiResmî Gazete, 2025
- Binalarda Yerinde İçilemez Su Sistemlerinin Kullanımına Yönelik KılavuzÇŞİDB, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü, 2025
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişikliğine ilişkin Bakanlık duyurusuÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2025
- PAİY hükümlerini içeren karşılaştırmalı imar yönetmeliği metni: sayfa 54–57 ve 70–71İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2025
Sıkça Sorulan Sorular
2026’da her binaya yağmur suyu deposu zorunlu mu?
Hayır. Hesaplanan depo ihtiyacının 7 m³’ü aşmasıyla birlikte parselin 2.000 m²’den büyük veya toplam çatı izdüşümünün 1.000 m²’den büyük olması değerlendirilir. Kamu yapılarında 7 m³’ten büyük ihtiyaç koşulu vardır. Ruhsat ve geçiş istisnaları ayrıca incelenir.
Parselim 2.000 m²’den küçükse kapsam dışı mıyım?
Mutlaka değil. Örneğin 1.800 m² parselde 1.200 m² toplam çatı izdüşümü ve 7 m³’ten büyük hesaplanan depo ihtiyacı varsa çatı koşulu üzerinden kapsama girilebilir. Geçiş hükümleri yine kontrol edilir.
Çatı alanı tam 1.000 m² ise zorunluluk başlar mı?
Çatı eşiği 1.000 m²’yi aşmaktır; tam 1.000 m² olması bu koşulu tek başına sağlamaz. Ancak parsel büyüklüğü veya kamu yapısı koşulu nedeniyle kapsam oluşabilir.
Hesaplanan depo ihtiyacı tam 7 m³ ise ne olur?
İlgili hüküm 7 m³’ün üzerinde ihtiyaç arar. Tam 7 m³ bu hacim koşulunu sağlamaz. Hesap sonucu eşiğin altına yuvarlanmamalı; katsayılar, diğer düzenlemeler ve proje koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.
Çatı izdüşüm alanı toplam inşaat alanı mı?
Hayır. Çatı izdüşümü çatının yatay düzlemde kapladığı alanı ifade eder. Kat alanlarını toplamak yağmur toplama yüzeyini vermez. Gri su eşiklerindeki yapı inşaat alanı ile çatı alanı farklıdır.
Yağmur suyu deposunda %6 kuralı nedir?
Depolama hacminin, ilgili yağış verisi ve çatı özellikleriyle hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyunun en az %6’sını karşılamasıdır. Örneğin 648 m³/yıl toplama potansiyelinde %6 hesabı 38,88 m³ verir. Bu sonuç tek başına nihai tank seçimi veya standart uygunluk raporu değildir.
Yağmur suyu ile gri su aynı depoda toplanabilir mi?
Esas olan ayrı sistemlerdir. Yağmur suyu tankı tahliyesinin gri su tankına bağlanmasına ilişkin özel hüküm, iki sistemin ayrım yapılmadan tek depoya bağlanabileceği anlamına gelmez. Böyle tahliye edilen yağmur suyu gri su olarak değerlendirilir.
Yağmur suyu deposu mutlaka yeraltında mı olmalı?
Hayır. Mevzuat bina içi ve koşulları sağlanan bahçe yerleşimlerini kabul eder. Yeraltı yerleşiminde tankın toprak yükü ve yeraltı suyu koşullarına uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır; her modüler tank doğrudan gömülemez.
Projenize uygun depo ve montaj çözümünü netleştirin
Konum, parsel ve çatı bilgileri, mevcut hesap raporu ve kurulum alanı ölçülerini paylaşarak Kuark Mühendislik ile depo seçeneklerini ve montaj koşullarını değerlendirebilirsiniz. Nihai kapasite ve yükümlülük değerlendirmesi proje dosyasına dayanmalıdır.
Projeniz için teklif alın
© Kuark Mühendislik, 2026