Kazan, Pompa ve HVAC Yenilemelerine 2026’da 27 Milyon TL’yi Aşan Devlet Desteği

2026 VAP desteği: tutar, oran ve temel şartlar

VAP; enerji tüketen mevcut sistemlerde kayıpları azaltan, teknik hesabı ve uygulama sonrası performansı değerlendirilen projeleri destekler. Yatırımın yüksek bedelli olması tek başına yeterli değildir.

27 milyon TL destek nasıl hesaplanıyor?

Ön hesapta uygun proje bedeli ile destek oranı çarpılır; sonuç yıllık tavanı aşamaz. Nihai ödeme ise onaylanan kapsam, gerçekleşen uygun giderler ve uygulama sonrası değerlendirmeye bağlıdır.

Kazan, pompa ve HVAC yatırımları destek kapsamında mı?

Bakanlığın VAP kapsam açıklaması; verimsiz pompa, fan ve kazanların değişimini, rehabilitasyonu, ısıtma-soğutma sistemlerini ve atık enerjinin geri kazanılmasını sayıyor. HVAC, ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme sistemlerini ifade eder. Aşağıdaki uygulamalar bu başlıklar altında değerlendirilebilecek mühendislik örnekleridir; onaylı ürün listesi değildir.

1 Temmuz 2026’dan sonra 5 milyon TL sınırı ne anlama geliyor?

30 Mart tarihli Bakanlık duyurusu, standart VAP başvurularında 1 Temmuz 2026’dan itibaren yatırım bedelinin 5 milyon TL’nin üzerinde olmasını öngörüyor. Tam 5 milyon TL ile bunun üzerindeki tutarlar aynı kabul edilmemeli. EPS için açıklanan ayrı koşul ise 5 milyon TL’nin altında olmamak; iki programın ifadeleri farklı.

Tek bir küçük pompa değişimi bu ölçeğe ulaşmayabilir. Bir tesisteki pompa, kazan, fan ve kontrol sistemlerini birlikte incelemek anlamlı olabilir; ancak ilgisiz harcamaları eşiği geçmek için toplamak, kendiliğinden uygun bir proje oluşturmaz.

Kimler başvurabilir? ISO 50001 ve kurumsal şartlar

Fabrika, otel veya AVM olmak tek başına başvuru uygunluğu sağlamaz. Güncel uygulama esaslarının 5. maddesi; EVDES üyeliğini, ilgili enerji yöneticisi ve bilgi verme yükümlülüklerinin yerine getirilmesini ve TS EN ISO 50001 belgesini arar. Kojenerasyonda ayrıca ilgili tesis verim belgesi şartı vardır.

Standart VAP esasları kamu kurum ve kuruluşlarını kapsam dışında bırakır; kamudaki EPS uygulamalarının ayrı kuralları bulunur. Tesis türü kadar başvuru sahibi, mülkiyet ve proje kapsamı da önemlidir.

Geri ödeme süresi ve enerji tasarrufu nasıl değerlendirilir?

Standart projelerde geri ödeme süresi azami 7 yıl; kojenerasyon, atık ısıdan elektrik üretimi ve yenilenebilir kaynaklı ısı üretiminde azami 10 yıl olarak duyurulmuştur. Her atık ısı projesi otomatik olarak 10 yıl kategorisine girmez.

Basit geri ödeme hesabı, yıllık tasarrufun yatırımı kaç yılda karşıladığını gösterir. Finansman faizi, enerji fiyatındaki değişim ve ekipman ömrü ayrıca ele alınmalıdır; hibe varmış gibi varsayarak fizibiliteyi olduğundan iyi göstermek doğru değildir.

• Mevcut elektrik ve yakıt tüketimini, yükleri ve işletme saatlerini kaydedin.
• Yeni sistemde ek tüketimleri ve bakım giderlerini de dikkate alın.
• kW anlık güç, kWh ise belirli sürede kullanılan enerjidir; birbirine eşitlenemez.
• Üretim, doluluk veya hava koşulları değişmişse önce ve sonra verilerini karşılaştırılabilir hale getirin.

Pompa, kazan dairesi ve HVAC’ta tasarruf nerede aranmalı?

Pompa sisteminde yalnız motorun verim sınıfına bakılmaz. Gereğinden büyük seçilmiş pompa, sürekli vana kısılması veya değişen ihtiyaca rağmen sabit devirle çalışma incelenir. Hız kontrolü her tesiste aynı tasarrufu sağlamaz; statik yük, minimum debi ve ekipman çalışma aralığı korunmalıdır.

Kazan dairesinde gerçek ısı yükü, kapasite, brülör modülasyonu, dönüş sıcaklığı, pompalar ve kontrol senaryosu birlikte değerlendirilir. Yeni kazan takmak, yanlış hidrolik devreyi veya dağıtım kayıplarını tek başına düzeltmez.

HVAC tarafında mevsimsel yükler, fan ve pompa enerjisi, dış hava kontrolü, filtre basınç kayıpları ve ısı geri kazanımı öne çıkar. Atık ısı kaynağı ile kullanım ihtiyacı aynı saatlerde yoksa teorik potansiyelin tamamı kullanılamaz.

• Basınçlandırma ve sirkülasyon için pompa ve hidrofor ürün gruplarını inceleyin.
• Isıtma tarafında merkezi ısıtma ve kazan sistemleri hizmetlerini değerlendirin.
• Hava ve iklimlendirme tarafında klima, fancoil ve havalandırma çözümlerine göz atın.

VAP başvurusu nasıl yapılır? Satın almadan önce izlenecek sıra

Bakanlık güncel duyurularında EVDES başvuru sistemini gösteriyor. Destek sürecine ilişkin uygunluk netleşmeden ekipman satın alıp sonradan faturayı başvuruya ekleme yaklaşımı risklidir.

• Tesisin enerji yönetimi şartlarını, proje kapsamını ve başvuru dosyasını kontrol edin.
• Mevcut sistemi ölçün; teknik proje, tasarruf hesabı ve maliyetleri hazırlayın.
• Dosyayı ilgili yetkiye sahip proje hazırlayıcısıyla tamamlayıp EVDES üzerinden sunun.
• Değerlendirme, gerekli denetim ve destek kararı ile bildirilen proje başlangıcını takip edin.
• Uygulamayı kabul edilen kapsam ve takvimle yürütün; değişiklikler için onay alın.
• Uygulama sonrası ölçüm, belgeler ve ödeme değerlendirmesini tamamlayın.

Ölçme, doğrulama ve erken ödeme koşulları

Enerji izleme sistemi projeye dahil edildiğinde maliyeti proje bedelinde değerlendirilebilir. Ölçüm noktalarının, kalibrasyonun ve veri toplama planının uygulamadan önce belirlenmesi gerekir.

Standart VAP esaslarında ödeme hesabı için gerçekleşen tasarruf oranının %90’ın üstünde olması hükmü yer alır. EPS’nin garanti edilen tasarrufa ilişkin en az %70 eşiğiyle bu kural karıştırılmamalıdır. Proje sonrasında fatura vermek tek başına yeterli değildir.

Destek kararı verilen standart VAP projelerinde, öngörülen desteğin %50’sine kadar teminat karşılığı erken ödeme talep edilebilir. Talep proje başlangıcından itibaren üç ay içinde ve bir kez yapılır; teminat tutarı erken ödemenin %25 fazlasıdır. Fazla veya şartları kaybedilmiş ödemelerin faiziyle geri alınmasına ilişkin hükümler bulunur.

VAP, EPS ve EKA aynı destek mi?

Hayır. EPS başvuru duyurusu enerji hizmet şirketleri üzerinden performans sözleşmeli yatırımları ele alırken, EKA’nın 2026 çağrısı ayrı bir performans ve sıralama süreci tanımlıyor. Program tutarları doğrudan toplanarak bir tesisin alacağı toplam hibe hesaplanamaz.

2027’de VAP destek oranında ne değişecek?

Bakanlığın 30 Mart 2026 duyurusuna göre 1 Ocak 2027 itibarıyla enerji verimliliği etütleri kapsamında hazırlanan projelerde oran %30, etüt dışı hazırlananlarda %25 olacak. Bu ayrım yatırım planlamasında dikkate alınmalı; 2026 parasal üst limiti 2027 için aynen kullanılmamalı.

Destek oranını koruma isteği, eksik ölçümle acele başvuru gerekçesi olmamalıdır. Teknik hazırlık, başvuru dönemi ve uygulanacak oran yetkili hazırlayıcıyla birlikte netleştirilmelidir.

Kuark Mühendislik ile hangi aşamadan başlayabilirsiniz?

Kazan, pompa ve HVAC yenileme ihtiyacınızı; mevcut ekipman listesi, çalışma saatleri, tüketim kayıtları ve saha planıyla paylaşabilirsiniz. Keşif, kapasite değerlendirmesi, mekanik sistem seçimi ve uygulama kapsamını birlikte ele alabiliriz.

Kuark Mühendislik’in mekanik proje veya uygulama hizmeti, Bakanlık tarafından hibe onayı verildiği anlamına gelmez. EVD şirketi, ESCO veya etüt-proje sertifikalı hazırlayıcı yetkisi burada Kuark adına iddia edilmemektedir. Resmî başvuru ve destek kararı ayrı süreçlerdir.

• Son dönem elektrik/yakıt tüketimi ve mümkünse alt sayaç kayıtları.
• Pompa, kazan, fan ve soğutma ekipmanlarının etiketleri ve çalışma saatleri.
• Mevcut tesisat şeması, bakım geçmişi ve kapasite sorunları.
• Üretim veya doluluk profili, yatırım takvimi ve planlanan duruşlar.